Шинэ ЕС маань хувийн хэвшлээ жигтэйхэн дэмжиж ажиллана гэж ам гарсан. Тэгвэл бизнес эрхлэгч, ААН-үүдэд ямар асуудал тулгараад байгааг, юуг нь шийдэхийг яаруу тодоор хүүрнэе ээ.

• 📌📐 Судалгаа: МҮХАҮТ-аас гаргадаг “Бизнес итгэлийн индекс” судалгааны 2025 оны IV улирлын үр дүн гарсан байна. Судалгаанд Улаанбаатар хот, орон нутгийн нийт 335 ААН, бизнес эрхлэгчдийг хамруулсан аж. 

🤒 Худалдааны салбар: Бидэнд итгэл алга

Судалгааны үр дүнд Бизнесийн орчин, бизнесийн үйл ажиллагаа, хөрөнгө оруулалтын орчин, макро үзүүлэлт гэсэн үндсэн 4 бүлгийн нийт 12 үзүүлэлтүүдэд тулгуурлан тооцсон Бизнес итгэлийн индекс (БИИ) -0.15 гарсан нь бизнес эрхлэгчдийн дунд гутранги хүлээлт давамгайлсан хэвээр байгааг илтгэж байна.

• 🧱 Барилгын салбар: Хамгийн эерэг хүлээлттэй байгаа нь төрөөс хэрэгжүүлж буй дэд бүтцийн төслүүд эсвэл ипотекийн санхүүжилттэй холбоотой байх магадлалтай. Мөн хөрөнгө оруулах итгэл энэ салбарт хамгийн өндөр байгаагаас харахад салбарын тэлэлтийг илтгэж байна.
• 💰  Худалдааны салбар: Энэ салбарт итгэл хамгийн бага байгаа нь иргэдийн худалдан авах чадвар буурч, бараа материал болон тээвэр логистикийн зардал өссөнтэй холбоотой.

🥊 Албан бус секторын эмзэг байдал

Энэ удаагийн судалгааны онцлох хэсэг нь албан бус секторын бизнес эрхлэгчдийг тусад нь авч үзсэн явдал. Тус секторт БИИ илүү муу буюу -0.37 байгаа аж. Хөрөнгө оруулалтын орчны үнэлгээ нь бүр -0.40 гарч.

• 🩸 Мэдрэмтгий байдал: Тэдний 73% нь үнийн өсөлт, ядуурлыг илүү хурцаар мэдэрч байгаа нь тэдний санхүүгийн дархлаа сул, эдийн засгийн шокт хамгийн түрүүнд өртдөг болохыг баталж байна.

‼️ ТОП асуудлууд

Өмнө нь (2018-2020 он) бизнес эрхлэгчид зээлийн хүүг хамгийн том саад гэж нэрлэдэг байсан бол 2025 оны эцсийн байдлаар үнийн өсөлт, инфляц (45.4%) хамгийн том "толгойны өвчин" болжээ. Энэ нь бизнес эрхлэгчдийн зардлын хяналт алдагдаж, ашигт ажиллагаа шахагдаж байгааг илтгэж байна. Инфляцын дараа орох гол хүчин зүйлс нь:

• Санхүүжилт (25.7%): Зээл болон санхүүгийн асуудал хурцадмал хэвээр.
• Хүний нөөц (22.7%): Ажиллах хүчний хомсдол нь бизнесийн тэлэлтийг боомилох түвшинд хүрчээ.
• Эрэлт ба Тээвэр (16.7-20%): Борлуулалтын идэвх болон тээврийн зардал нь үйл ажиллагааны тогтвортой байдалд сөргөөр нөлөөлж байна.

📌 Харин бодлого, зохицуулалт, геополитик талаасаа эдгээр толгойн өвчнийг намдаах эм, анагаах шид гарч ирэх нь үү дээ.