Улс төрийн ороо бусгаа байдлын хажуугаар дайн дээр дажин гэгчээр хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээ сэхэл авдаггүй ээ хө.

🧐 9 жилийн трэнд тасрах уу?

Хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээ 2004 оноос хойш жилд дунджаар 54.4% өсөж ирсэн. Тодруулбал, өнгөрсөн 20 жилийн хугацааны ердөө 5-д нь л буурч, 2016 оноос хойш тасралтгүй өсөж байгаа билээ. 

• 🔍 Юу болов оо? Гэтэл энэ оны 1-р сард ₮13 их наядыг давж байсан зах зээлийн үнэлгээ сар сараар тасралтгүй уруудсаар ₮914 тэрбумаар багасаж ₮12 их наядыг чүү ай шүргэж $3.4 тэрбум орчимд хэлбэлзэж байна. 

🔻 Идэвх буурав

Үүний гол шалтгаан нь арилжааны идэвх суларсан явдал. Ялангуяа 3-р сард зах зээлийн үнэлгээ энэ оны доод цэгтээ хүрч буурсан. Тухайн сард нийт 109 ХК-ийн хувьцаа арилжаалагдсан нь өмнөх сараасаа 11% буурсан дүн. Хувьцааны хоёрдогч зах зээлийн арилжааны үнийн дүн ч 12.3% багассан байгаа юм. 

• 🚨 Томчуудын том улаан гэрэл: Нөгөө талаасаа манай зах зээлийн үнэлгээний дийлэнх буюу 79.5%-ийг ТОП-20 компани, 54.8%-ийг зах зээлийн үнэлгээгээрээ тэргүүлэгч ТОП-5 компани бүрдүүлж байна. Хэдхэн компанийн нөлөө хэт их тул төдий хэрээр савлагаа ихтэй байгаа хэрэг.
• 📌 Хэдэн зуун тэрбумаар унав: Жишээ нь л гэхэд зах зээлийн үнэлгээнд хамгийн их нөлөөтэй 2 компани болох ХААН Банк (KHAN)-ны үнэлгээ он гарснаас хойш 7.5%, Тавантолгойнх (TTL) 14.9% унасан байгаа юм. Зөвхөн энэ 2 компанийнх ч биш ихэнх компанийн үнэлгээ унаад байна. 

⁇ Засгийн гар авралын гар байж чадах уу?

Уг нь бол ЗГ өнгөрсөн сараас эхлэн хөрөнгийн зах зээлийг идэвхжүүлэх зорилгоор дотоодын үнэт цаас арилжаалж байгаа. Одоогоос 10 жилийн өмнө ЗГҮЦ-ыг арилжаалснаар өдрийн дундаж арилжааны дүн нь ₮10-₮20 саяас ₮1.5 тэрбум болтлоо өсөж байсан түүхтэй. Гэвч одоогоор бол энэ үнэт цаасыг өндөр үр дүнтэй гэж дүгнэхэд “амаргүй” байна.

Эцэст нь… Сүүлийн үед IPO-н цуваа татарч, халуухан нээлттэй бондуудын чимээ ч суларлаа. Нэмээд гадаадын хөрөнгө оруулагчдын арилжаанд эзлэх хувь ч 1%-2%-иас хэтрэхээ байсан. Бид энэ талбарыг идэвхжүүлж зах зээлийн үнэлгээ, хөрөнгийн зах зээлийн нөлөөг томруулахын тулд бүх талын оролцогчдод маш сайн орчин, хөшүүрэг бий болгох хэрэгтэй байна.