2023 онд 38 компани ногдол ашиг (НА) олгохоо зарласан бол 25 нь Үнэт Цаасны Төвлөрсөн Хадгаламжийн Төв (ҮЦТХТ)-өөр дамжуулан ₮36.3 тэрбумыг тараажээ. Тус компаниуд НА-аа бүртгүүлснээс хойш хуваарилах хүртлээ дунджаар 115 хоног буюу 4 сарыг зарцуулсан байна.

• Алдагдсан боломж: Дээрх НА-ийг хувьцаа эзэмшигчид 4 сар хүлээх бус 1 сарын дотор авч, үлдсэн 3 сард нь 9.5%-ийн хүүтэй хадгаламжид хадгалсан бол ₮862 саяын хүүгийн орлого олох байв. Эсвэл сонирхсон үнэт цаасандаа хөрөнгө оруулж илүү их орлоготой болох байжээ.

Яагаад ингэж уддаг вэ?

НА зарлахаас эхлээд л асуудал дүүрэн аж. СЗХ-ны НА-ийн хуваарилалтад хяналт тавих журамд тодорхой өдрүүдийг заагаагүйн улмаас компаниуд хүссэн хугацаандаа НА-аа тарааж байна. Жишээ нь,

• Хамгийн урт: Эрдэнэт Суврага (SVR) 2021 оны ашгаасаа НА тараах гэж 299 хоног зарцуулсаар 2023 он гаргав.
• Хамгийн богино: Гермес центр (HRM) харин 2 удаа НА тараахдаа бүртгэлийн өдрөөс хойш дунджаар 13 хоногт багтаасан юм.
• Тодорхойгүй зарлал: Компаниуд тараах өдрийг яг тодорхой заахгүй, “XXX-нээс эхлэн” эсвэл “XXX-ний дотор” гэх мэтээр зарлаж хөрөнгө оруулагчдыг харанхуйд төөрүүлж орхидог.
• Хөл толгой нь мэдэгдэхгүй: ҮЦТХТ-ийн шаардлагыг биелүүлэхгүй компаниуд өөрсдөө хувьцаа эзэмшигчдэдээ НА шууд тараахаас эхлүүлээд МХБ (MSE), ҮЦТХТ нь НА-тай холбоотой мэдээг дутуу, буруу нэгтгэх зэргээс үүдэн хөрөнгө оруулагчдад үнэн зөв мэдээлэл хангалттай сайн хүрэхгүй байна.

Тэгвэл ОУ-д НА-ийг дунджаар 1 сард багтаан төлдөг аж. Тодруулбал, Их Британийн компаниуд дунджаар 30 хоногт, Америкт 20 хоногт, Монголтой ижил хөгжиж буй хөрөнгийн зах зээлтэй Бахрейнд 13 хоногт багтаан НА-аа тараадаг аж. Харин Монголд бүхэл бүтэн 115 хонодог… 

Эцэст нь, ХК-тай холбоотой мэдээллийг тодорхой өдөр, хугацааг товлон олон нийтэд зарлах нь эргүүлээд хөрөнгө оруулагчдад санхүүгээ удирдах томоохон боломжийг олгодог. Гэвч Монголын ХК-иуд НА тараахын тулд маш урт хугацааг зарцуулснаар хөрөнгө оруулагчдыг чимээгүй алдагдал хүлээхэд хүргэдэг аж. Одоо энэ асуудлыг цэгцлэх хэрэгтэй байна даа.