58.1 сая малтай Монгол Улсад махны үнийн өсөлт газар авлаа. Хэдээр өсөв юу болоод байна вэ?

🥴 10 жилийн өмнө: Цагийн сайханд

2015 оны өдийд үхрийн цул мах 1 кг нь ₮10.3 мянга байж. Одоо бол ₮30 мянга давжээ. Ястай нь бол ₮8.5 мянга байсан гэдэг. Адууны мах бол ₮6 мянга ч хүрдэггүй байв. Үүнээс хойш 10 жилийн хугацаанд бүх төрлийн махны үнэ дунджаар 158% өсжээ. 

• ❤️‍🩹 "Алтан үе" буюу дефляци: 2015 оныг суурь үе гэж үзвэл 2015 оны сүүлээс 2018 оны эхэн хүртэл махны үнэ түүхэн доод түвшиндээ хүрч байжээ. Тодруулбал, 2015 оны 12-р сараас 2016 оны сүүл хүртэл хонь, ямааны махны үнэ 2015 оныхоосоо 40%-46% буурсан байна. 
• 🥵 Үнийн өсөлтийн эхлэл: 2019 оноос эхлэн махны үнэ буурахаа больж, эрчимтэй өсөж эхлэв. 2021 оны дундуур адууны махны үнэ анх удаа 2 дахин нэмэгджээ. УгаасМонголчуудын хамгийн их хэрэглэдэг хонь, үхрийн махны үнэ сүүлийн 2 жилд хамгийн огцом буюу "босоо" графикийн өсөлт үзүүлжээ. 

🥊 Импортын хамаарал ба ялгаа

Сонирхолтой, дотоодын улаан махны үнэ зогсолтгүй өсөж байхад импортын тахианы махны үнэ харьцангуй тогтвортой, бүр 2022 оны оргил үеэсээ эргэж буурсан аж. Энэ нь дотоодын мах бэлтгэл, логистик болон бусад үнийн өсөлтөөс хамаарсан үнийн хэлбэлзэл их байгааг харуулж байна.

• 🔑 1 хэрэглэгчид 16.6 сая ногдох хэдий ч: Махны үнэ өсөхөд малчны халаасанд орох ашиг биш, харин замын зардал, шатахуун, агуулахын түрээс болон олон шат дамжлагын зардал жин дарж буй. Малчин махаа хямд өгдөгтөө гомдолтой, хэрэглэгч махаа үнэтэй авдагтаа бухимдалтай. Ингэсээр "Хоёр талдаа хохирогчтой" бизнес загвар бий болжээ. 

Эцэст нь… Малчин, хэрэглэгч хоёрыг холбох орчин үеийн логистик, агуулах, дижитал платформыг улс орны хэмжээнд шийдэж чадахгүй бол бид 100 сая малтай болсон ч махны үнэ дийлдэхгүй өссөөр л байхаар байна даа.