Урт амралтын дараа ажил төрөл эхэллээ, жинхэнэ амьдралтайгаа нүүр тулъя даа. Манай улсын эдийн засаг энэ оны эхний хагаст ямар өнгөтэй байв аа, юу болов?

🐎 1-р үзэгдэл: Халалт ба Тэлэлт

2026 оны эхний хагас жилийн макро эдийн засгийн үзүүлэлтүүдийг харахад Монголын эдийн засаг гаднаа гяланцаг, дотроо паланцаг буюу сонгодог халалтын шатандаа оржээ. Эдийн засаг 7.3% өссөн нь өмнөх оны мөн үеийн 5.6%-иас мэдэгдэхүйц хурдассаныг харууллаа. 

• 💥 Гол тулгуур: Энэхүү өсөлтийн гол хөдөлгүүр нь гадаад сектор. Гадаад худалдааны ашиг бараг 4 дахин нэмэгдэж $4.3 тэрбумд хүрсэн нь экспортын түүхий эдийн борлуулалт сайн байгааг илтгэнэ. Үүнийг дагаад ГВАН $7.7 тэрбумд хүрч түүхэн дээд хэмжээгээ шинэчлэв. Энэ бол ₮-ийн ханшийг тогтвортой байлгах, гадаад шокоос хамгаалах маш том санхүүгийн дэр билээ.

🥶 2-р үзэгдэл: Том алдагдал ба Том тоо

Гэвч еэвэнгийн нөгөө тал хөгцтэй. Гаднаас орж ирж буй мөнгөний урсгал болон дотоодын хэт тэлэлтээс шалтгаалж инфляц 12%-д хүрч, Төв банкны зорилтот түвшнээс холдов. Үүний гол буруутан нь ЗГ-ын хумигдахгүй байгаа төсвийн бодлого юм. Төсвийн алдагдал өмнөх оноос бараг 2 дахин томорч ₮1.4 их наяд болоодхож. Төсвийн энэхүү өндөр алдагдал нь эдийн засаг руу их хэмжээний бэлэн мөнгө шахаж, инфляцыг хөөрөгдөх гол түлш болж байна.

• ⚠️ Сонирхолтой нь, Төв банк бодлогын хүүгээ 12% дээр хэвээр үлдээсний дараа инфляц бодлогын хүүтэй тэнцсэн явдал. Инфляц цойлоход хүүг өсгөх макро эдийн засгийн дүрэмтэй. Гэвч бодлогын хүү хэдийн өндөр түвшинд байгаа тул хувийн хэвшлийн зээл, бизнесийн идэвхжилийг бүрмөсөн боомилохгүйн тулд ийнхүү хүлээзнэх тактик сонгож буй.

🫸 Одоогийн нөхцөл байдлыг дүгнэвэл, Монгол Улс экспортоос олж буй валютын давуу талаа төсвийн үрэлгэн байдлаар унтрааж байна даа. Хэрэв төсвийн алдагдлыг хумихгүй бол ирэх хагас жилд инфляц улам гаарч, иргэдийн бодит орлогыг залгих эрсдэлтэй.