Нийслэл хотын гэр хорооллыг орон сууцжуулах Сэлбэ дэд төв төслийн тендерт Монгол компаниуд оролцож чадаагүй. Яагаад? 

🙄 Өндөр босготой 

Сэлбэ дэд төвийн орон сууцны цогцолбор барих тендерийг өнгөрсөн 4 сарын 23-нд нээж, нийт ₮820 тэрбумын төсөвтэй 2 багц тендерт 14 компани саналаа ирүүлсэн. Тендерт Монгол компаниуд оролцоогүй шалтаан нь тендерийн дүнг бүхлээр нь өндөр зарлаж, гүйцэтгэх компанид тавих санхүүгийн босгыг өндөр тавьсан нь нөлөөлжээ. 

• 😶‍🌫️ Тухайлбал, Монголын барилгачдын нэгдсэн холбоо Сэлбэ дэд төвийн тендерт Монгол компани анхнаасаа оролцох боломж байгаагүй гэдгийг мэдэгдсэн. Өөрөөр бол тус тендерт сүүлийн 5 жилийн аль нэг жилд төсөвт өртгийн 30%-иас дээш борлуулалттай, түргэн хөрвөх хөрөнгө нь мөн төсвийн 30%-тай дүйх компаниуд оролцох боломжтой байсан аж.

Маргаж буй зүйл нь Сэлбэ дэд төвийн бүтээн байгуулалтын төсвийг нийслэл 7.71%-ийн хүүтэй, 3 жилийн хугацаатай татсан $500 саяын бондоор санхүүжүүлж байгаагийнх дотоодын компаниуд руу тус санхүүжилт чиглэх нь зүйтэй гэх өнцөг. Харин нөгөө талд нийслэлээс барилгын 1 м.кв-н үнийг ₮3 саяд багтаахын тулд Хятад компаниудыг сонгож байгаа аж. 

📥 Монголын барилгын салбар

Нөгөө талд манай барилгын салбар ДНБ-ий 3%-4% л бүрдүүлдэг. Харамсалтай нь 2020-2023 он хүртэл тус салбарын ДНБ-д эзлэх хувь хэмжээ нь агшилттай байсаар өнгөрсөн онд ДНБ-ий өсөлтөд үзүүлэх нөлөө нь ердөө 0.3% нэмэгдэв. Тус онд салбарын орлого өнгөрсөн жилээсээ 14.8% өсөж ₮9.1 их наядад хүрсний 88.8%-ийг дотоодын компаниуд, 11.2%-ийг гаднын компаниуд гүйцэтгэсэн байдаг. 

• 🤔 Дотоодын барилгын компаниуд дийлэнх ажлыг нь хийдэг мэт харагдах ч орлого өсөхөд гаднын компаниудын гүйцэтгэл 77.7% өссөн нь нөлөөлсөн буюу гаднын компаниудын сагсанд дарах жин нэмэгдсэн юм. 

Эцэст нь… Барилгын салбарын өсөлт одоог болтол цар тахлын өмнөх түвшиндээ хүрч чадахгүй байгаа. Их бүтээн байгуулалтын гэх тодотголтой ирэх 3 жил ганц барилгын салбарыг дэмжээд зогсохгүй, цементийн зах зээлд ч том дэм болж чадна. Гэхдээ дотоодын компаниа дэмжих үү, гаднын компанийг дэмжих үү гэдэг нь эхнээсээ тодорхой болж байх шиг.