Нүүрсний үнэ нь шал арчиж, экспорт нь эвгүйтэж байгаа Монголын эдийн засаг ирэх жилүүдэд яах вэ? 

📈 Ямартай ч өснө

Эдийн засаг, хөгжлийн яам дунд хугацааны төсвийн хүрээний мэдэгдлийн төслийг Төсвийн тогтвортой байдлын зөвлөл (ТТБЗ)-өөс ирүүлсэн макро эдийн засгийн үзүүлэлтэд үндэслэн боловсруулж, хэлэлцүүлэг зохион байгууллаа. ТТБЗ-ийн макро эдийн засгийн таамаг ямар байсныг тоймлоё. Юутай ч ДНБ-ий бодит өсөлт 2026-2028 онд 5.4%-5.7%-д байна гэж тооцоолжээ. Цаашлаад,

• 🔻 Алдагдал ирнэ: Тус онуудад төсвийн орлогын ДНБ-д эзлэх хувийг 35.7%-д, харин зардлыг 36.7%-37.7%-д барих нь. Өөрөөр хэлбэл, 2026 онд ч алдагдалгүй төсөв баталж үүний араас дахиад л алдагдалтай төсөв батална гэсэн үг.

⚠️ Сонирхолтой таамаг: Манай ДНБ, төсвийн гол тэжээл болох уул уурхайн орлогын ДНБ-д эзлэх хувийг 2025 онд 16.7% байна гэж таамагласан бөгөөд энэ дүн 2028 онд 2.2 нэгж хувиар багасах нь. ТТБЗ-ийн түүхий эдийн үнийг таамгийн сонирхолтой хэсэг нь 2025-2028 онд алтны үнэ жилд дунджаар 5.4% унаж, нүүрснийх эсрэгээрээ 4.1% өсөх гэнэ. Одоогийн трэнд арай өөр юм хэлээд байгаа даа, уг нь. Угаас төсөвт түүхий эдийн тэнгэрлэг төсөөлөл хийгддэг хойно доо.  

⁉️ Инфляц: Энэ бол дөнгөж трейлер

Харин Монголбанкны танилцуулсан инфляцын төлөв байдлыг харвал, цахилгааны үнийн нэмэгдлийн инфляцад үзүүлсэн шууд нөлөө 1.2 нэгж хувь аж. Иймдээ ч Улаанбаатарын инфляц л гэхэд 2024 оны 6-р сараас хойш тасралтгүй өөд гүйсээр 10%-ийг давсан. Гэхдээ нэг зүрх урсан үг нь “Харамсалтай нь, одоогоор инфляц оргил цэгтэй хүрээгүй байна. Ирэх 2 улиралд илүү өндөр болж 2 оронтой тоо руу орно”. 2026 онд л 8% руу буух нь. 

🧐 Нөгөө талын хүчиндэлд: ГВУН-ийг өсгө!

Бас нэг сонирхолтой нь, ТТБЗ-ийн гаргасан таамгаар төлбөрийн тэнцэл 2027-2028 онд алдагдал хүлээхээр байгаа тул ГВУН өөрчлөлтгүй, харин ч импорт тэлбэл 2028 онд импортын 2.8 сарын хэрэглээг хангах түвшинд буурна гэжээ. Гэтэл Сангийн сайд Эрдэнэс Монгол нэгдэлд $1 тэрбумын валютын нөөц бүрдүүлэх даалгавар өгсөн. Шийдэл нь нүүрсний овоолгоо зарах, борлуулалтаа нэмэх. Хэт их нийлүүлэлт эргээгээд нүүрсний үнийг унагах хуультай гэдгийг анхаарууштай.

Эцэст нь… Манай 2027-2028 оны төсвийн төсөөллийн төсөл ийм л таамгууд дээр суурилжээ. Ямартай ч та бүгд ЭНД дарж санал, шүүмжээ илгээх боломжтой шүү.