Хятадын ЭЗ-ийн өсөлт удааширч мэлхийн хурд руу шилжээд байна. Нөхцөл байдлаас үүдэн энэхүү мэлхий улам удааширсаар. Юу болов? 

Нөхцөл байдал & Асуудал

Хятадад хэрэглээний үнэ буурч дефляци үүсээд буй. Хятадын төв банк ЭЗ-ийн удаашралыг улам хурцатгах дайсан дефляцитай тэмцэхээр бодлогын хүүгээ сүүлийн 3 сард 2 удаа бууруулж 2.5%-д хүргээд байна. Ер нь Хятад яагаад мэлхийн тойрогт орсон бэ гэхээр,

• Өр: Хятадын ЗГ-ын өр сүүлийн 5 жилд бараг 2 дахин нэмэгдэж $9 их наядад хүрсэн нь ЭЗ-ийг хямраах том хүчин зүйл болж байна.
• Үл хөдлөх: Тус улсын ЭЗ-ийн үйл ажиллагааны ¼-ийг эзэлдэг үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээл дэх стресс их. ҮХХ-ийн үнэ болон шинэ орон сууцны борлуулалт нь 2021 оны 9-р сараас хойш дараалан буурч буй. Тиймээс Morgan Stanley (MS)-н шинжээчид Хятадын үл хөдлөх хөрөнгийн салбарын уналт ЭЗ-ийн өсөлтийг нь олон жил сааруулна гэсэн юм.
• Геополитик: Цаашилбал Хятадын экспортын хэмжээ 7-р сард өмнөх оны мөн үеэс 14.5% буураад буй. Өөрөөр бол Америкийн хориг арга хэмжээнүүд болон Азийн бусад улсуудын өрсөлдөх чадвар нэмэгдсэн нь тэдний ЭЗ-ийн өсөлт, гадаад худалдааг боомилж байна.

Мэлхийг ташуурдах ташуур

Тэгэхээр тэдний хувьд удаашралтай байгаа ЭЗ-аа сэргээх ганц том найдвар нь өрхийн хэрэглээ юм. Тиймээс Хятад ирэх саруудад өрхийн хэрэглээ, хувийн хэвшлийн болон гадаадын ХО-ыг нэмэгдүүлэх замаар мэлхийн хурдтай ЭЗ-аа ташуурдах аж.

Хятадын ханиад Монголын хатгаа

Том зургаар Хятадын ЭЗ удааширна гэдэг нь Монголд яаж нөлөөлөх вэ гэхээр,

• Зүй тогтол: Хятадын инфляц өсөхөд Монголын инфляц бас дагаж өсдөг ба нөлөөлөл нь 5 сарын дараанаас саармагждаг гэсэн судалгаа бий. Мөн Хятадын ДНБ болон инфляц өсөхөд нүүрсний үнэ өсдөг зүй тогтолтой.
• Харин: Одоогийн нөхцөл байдал эсрэгээрээ буюу Хятадын ЭЗ хүчин мөхөс байгаа тул бидний экспортын хэмжээ багасна. Улмаар нийлүүлэлтийн илүүдэл үүсэж нүүрс, түүхий эдийн үнэ буурна. Ингэж л бидний экспортын орлого буурч ЭЗ-ийн өсөлт удаашрах нь.